Caritascolumn: Hoop ontvangen van de kwetsbare medemens

Soms wil je zo graag hoop geven aan kwetsbare mensen, dat je vergeet van hen hoop te ontvangen.
“Je wordt niet meer gezien als mens,” hoorde ik recent een dakloze zeggen. Een opmerking die ik als straatpastor in Tilburg regelmatig te horen krijg. “I am nobody anymore,” “niemand kijkt mij nog aan.” Wanhoopskreten van iemand die het gevoel heeft zijn menszijn te zijn verloren. Welke hoop is er dan nog om je aan vast te houden?
In het Tilburgse straatbeeld zijn steeds meer daklozen zichtbaar. Voor menig mens is deze zichtbaarheid een confrontatie met het maakbaarheidsideaal: in onze moderne en sociale samenlevingen zou niemand op straat moeten leven. Toch komt dit steeds meer voor. Om deze confrontatie te mijden, lopen we als priester en leviet met een boog om de daklozen heen. Wegkijkend en de verwondingen negerend (vgl. Luc. 10:30-32).
Iemands wonden negeren, is dat niet het meest mensonterende dat er is?
Een caféhouder bleek niet blij te zijn met de thuis- en daklozen in het stadscentrum, want het zou “slecht zijn voor zijn klandizie”. Na mijn vraag of de tegenvallende klandizie niet kwam door de absurde hoge prijzen voor een gewone kop koffie, liep de uitbater geërgerd weg. Liever geen kwetsbaren nabij, want dat is te confronterend.
De kracht van gezien worden
Welke hoop heb je, als je wordt genegeerd en geweerd? Wanneer je twijfelt aan je eigen menszijn? Voor veel kwetsbare mensen – niet alleen voor daklozen – is het belangrijk om gezien te worden. Niet als ‘probleem dat opgelost moet worden’, maar gezien worden als naaste. Geen economisch ogenschouw, maar een liefdevol zien. Noem het de Jezus-blik met diepe bewogenheid voor de kwetsbare medemens (vgl. Mat. 9:35-36).
Bronnen van hoop in de stad
Gelukkig zijn er in Tilburg veel mensen met deze Jezus-blik voor de kwetsbaren. Ik denk aan een vrouw die afgelopen week in de hitte met ijsjes door de stad liep om ze aan daklozen uit te delen. Ik denk aan de barmhartige Samaritanen die kleding uitdelen en aan een verzorgingshuis dat extra soep klaarmaakt voor daklozen. Deze mensen zijn bronnen van hoop en liefde voor de kwetsbaren, onszelf en de samenleving.
Toch heb ik in het straatpastoraat ervaren dat ook de thuis- en daklozen zelf een bron van hoop zijn. Bij deze mensen zie ik een bewogenheid voor elkaar én de samenleving. Een Jezus-blik voor kwetsbaren. Dankbaarheid voor wat ze mogen ontvangen en het goede dat ze brengen! Zo kwam er een dakloze man die zei niet te willen ontvangen, maar te willen geven. Hij heeft maandenlang, elke week, geholpen bij het uitdelen van eten.
Christus ontmoeten in de ander
Begrijpt u mij niet verkeerd. Bij de thuis- en daklozen is er soms sprake van problematisch gedrag en zijn er conflicten (ook naar elkaar toe). Ik wil de zaken niet rooskleuriger laten lijken dan ze zijn. Tóch raakt het mij dat de verstoten mens goed doet voor anderen. Wanneer ik denk aan de ontmenselijkte mens, zie ik de met nagels doorboorde handen van Christus Jezus. Hangend aan het kruis, stervend als een slaaf (vgl. Fil. 2:7-8) en zo het mens-zijn ontnomen. In de wonden van de thuis- en daklozen herken ik de wonden van Christus. In hun ogen zie ik Zijn ogen. In hen, ontmoet ik Hem. Dat is mijn hoop.
Sta open voor hetgeen de thuis- en daklozen met u willen delen. Dan zult u verwonderd staan van wat u mag ontvangen.
Floris Oude Vrielink is straatpastor in Tilburg en Medewerker Diaconie in het bisdom ‘s-Hertogenbosch
Caritascolumn: Topsport als spiegel van onze mateloosheid

Sport heeft veel positieve kanten. Er is de onderlinge gezelligheid, de blijheid om de overwinning en een positieve nationale trots. Sport kan bijdragen tot een gezonde geest in een gezond lichaam. Door sport leren jonge mensen spelenderwijs de waarden van eerlijk spel en teamwork. Sport kan een mens leren om te gaan met winnen maar ook met verliezen. Sport vraagt om ascese en discipline, zaken die onze samenleving niet slechter maken. Continue reading
Inspiratie: gebed en gedicht voor caritas bijeenkomsten

In het aartsbisdom Utrecht worden basiscursussen verzorgd voor de caritas instellingen die actief zijn. Geopend wordt met gebed, afgesloten met een gedicht. Ter inspiratie voor uw bijeenkomst. Continue reading
Inspiratie: Week van Hoop

Tijdens het Jubeljaar werd in het bisdom Breda De Week van Hoop georganiseerd. Caritas stond centraal. De week was zo’n groot succes dat het ook in 2026 wederom wordt georganiseerd. In dit artikel vindt u inspiratie om wellicht zelf ook een Week van Hoop te organiseren. Continue reading
Beschouwing: over samenleven in plaats van zelfredzaamheid

Moral distress – long read

Tom van Vilsteren is diocescaan diaconaal werker in het Aartsbisdom Utrecht. Naar aanleiding van het proefschrift van krijgsmachtaalmoezenier Sanneke Brouwers over ‘moral distress’ bij militairen reflecteert hij of morele ervaringen van vrijwilligers in diaconie en caritas ook aandacht en actie behoeven. Continue reading
Een spoor van gerechtigheid

Hans Rutten heeft een belangrijk boek geschreven over veertig jaar rooms-katholieke diaconie in Nederland (1985-2025). Hij is erin geslaagd om na gedegen onderzoek een goede beschrijving te geven van de ontwikkeling en voortgang van katholieke diaconie. Continue reading
Nieuw op rkkerkcaritas.nl: recensie van het essay ‘Een precair bestaan’

Eind 2023 verscheen het Essay ‘Een precair bestaan’ van Andries Baart, hoogleraar zorgethiek. Vanuit zijn presentietheorie reflecteert Baart op de bestaansonzekerheid en de miskenning en frustratie van velen die sinds de verkiezingen aan de oppervlakte zijn gekomen. Zijn essay wil een bijdrage leveren aan de beantwoording van de vraag: wat nu? Corine van der Loos schreef voor rkkerkcaritas.nl een recensie van dit essay. Continue reading
Bisschoppen schrijven pinksterbrief aan werkers caritas en diaconie in de parochies

De Nederlandse R.-K. bisschoppen hebben een pinksterbrief geschreven aan alle betrokkenen bij activiteiten voor caritas en diaconie in de parochies. Zij willen hen daarmee een hart onder de riem steken bij dit belangrijke werk ‘in het hart van de Kerk’. ‘Caritas en diaconie maken het verschil in het leven van mensen. Waar het leven wordt bedreigd, waar mensen zorg nodig hebben, geven caritas en diaconie kracht’, schrijven de bisschoppen. Continue reading









