De kerk zal nooit trendy worden. Dat hoeft ook niet.
Ik heb goed nieuws voor je en slecht nieuws. Het slechte nieuws is dat de katholieke Kerk zich in een crisis bevindt. Het goede nieuws is dat zij dat dit al vaker is gebeurd. Sterker nog: wie de kerkgeschiedenis een beetje kent, krijgt soms de indruk dat crisis een van de weinige werkelijk duurzame katholieke tradities is. We hebben corrupte pausen gehad, wereldse bisschoppen, ketterijen, schisma’s, revoluties, vervolgingen en liturgische commissies. En toch bestaan we nog.
Dat laatste lijkt mij vooral een bewijs voor de goddelijke oorsprong van de Kerk. Een louter menselijke organisatie die zo bestuurd was als de Kerk bij tijd en wijle bestuurd is, zou waarschijnlijk rond de vierde eeuw failliet zijn gegaan. Maar toch, de situatie is ernstig. Niet omdat de Kerk te weinig populair is. Niet omdat haar marktaandeel daalt. Niet omdat zij onvoldoende aansluit bij de moderne consument.
De crisis is ernstig omdat er binnen de Kerk onzekerheid bestaat over precies die zaken waarover zij zekerheid zou moeten bieden: Wat is waar? Wat is zonde? Wat is het huwelijk? Wat is het priesterschap? Wat is liturgie? Wat is gehoorzaamheid? Wat betekent barmhartigheid? Wat heeft Christus eigenlijk aan zijn Kerk toevertrouwd? En misschien nog fundamenteler: Geloven wij werkelijk nog dat de Kerk iets van Christus heeft ontvangen wat zij zelf niet mag veranderen? Daar ligt de kern.
Sinds enkele decennia lijkt een deel van het kerkelijke establishment soms doodsbang dat de moderne wereld ons ouderwets vindt. Maar daarover kunnen we ontspannen zijn. De moderne wereld vindt ons inderdaad ouderwets. Het christendom leert tenslotte: dat kuisheid een deugd is, dat het huwelijk objectieve betekenis heeft, dat kinderen geschenken zijn, dat waarheid bestaat, dat lijden betekenis kan krijgen, dat bezit verplichtingen schept, dat vergiffenis belangrijker is dan wraak, dat nederigheid goed is, dat de mens niet zijn eigen schepper is, en dat God uiteindelijk belangrijker is dan autonomie. En ja, ook belangrijker dan de economie. Dat gaat nooit volledig mode worden. En dat hoeft ook niet. Het christendom heeft niet tweeduizend jaar overleefd omdat het iedere twintig jaar zijn boodschap herschreef. Het heeft overleefd omdat de boodschap groter bleek dan iedere mode.
Waar begint de werkelijke hervorming? Misschien niet in Rome. Misschien niet op een synode. Misschien begint zij morgenochtend. Wanneer een priester vóór het ontbijt een half uur langer bidt. Wanneer een vader met zijn kinderen de rozenkrans bidt. Wanneer een jongere na tien jaar weer gaat biechten. Wanneer een bisschop besluit een impopulaire waarheid rustig uit te leggen. Wanneer een seminarist kiest voor heiligheid boven carrière. Wanneer een parochie opnieuw met Eucharistische aanbidding begint. Wanneer een katholieke docent weigert zijn geloof te reduceren tot vaag humanisme. Wanneer een echtpaar hun huwelijk werkelijk als roeping leeft. Zo heeft de Kerk zich altijd vernieuwd. En dus: geen paniek. We mogen de crisis ernstig nemen. We hoeven haar niet dramatischer te maken dan zij is. Want de toekomst van de Kerk hangt uiteindelijk niet af van de kundigheid van haar bureaucratie. God zij dank.
Jezus heeft niet gezegd: “Gij zijt Petrus, en op deze rots zal Ik mijn strategisch meerjarenplan bouwen.” Hij zei: “Ik zal mijn Kerk bouwen.” Dat neemt onze verantwoordelijkheid niet weg. Het zet haar op haar plaats. We hoeven de Kerk niet opnieuw uit te vinden. We hoeven haar ook niet te redden alsof Christus na zijn Hemelvaart vergeten is hoe zijn eigen Kerk werkt. Wij moeten iets eenvoudigers doen: Het geloof bewaren. De waarheid spreken. De sacramenten ontvangen. Onze kinderen opvoeden. De armen dienen. De liturgie waardig vieren. Onze vijanden liefhebben. En Christus méér liefhebben dan onze eigen kerkelijke partij. Dat laatste kan nog het moeilijkste zijn. Want uiteindelijk bestaan er geen traditionele heiligen en progressieve heiligen. Er bestaan alleen heiligen.
En misschien is dat precies de hervorming die de Kerk nu nodig heeft. Niet nog een nieuw katholiek programma. Maar opnieuw katholieken die het Evangelie zo ernstig nemen dat andere mensen zich beginnen af te vragen: “Wat hebben zij gevonden dat wij missen?” Wanneer die vraag opnieuw wordt gesteld, begint de nieuwe evangelisatie werkelijk. En misschien ontdekt de Kerk dan iets wat zij in haar beste momenten altijd al wist: dat de wereld niet wordt bekeerd doordat wij steeds meer op haar lijken. Maar doordat zij in ons iets van Jezus ziet.
+Rob Mutsaerts, oktober 2026
Foto (katholiekleven.nl): mgr. Mutsaerts zegent een deelnemer aan de WJD@home 2025.
Waar verlangen we eigenlijk naar?
Er zijn vragen die een mens zijn hele leven vergezellen. Niet omdat zij moeilijk zijn, maar omdat zij te groot zijn om ooit volledig beantwoord te worden. “Wat maakt mij gelukkig?” is zo’n vraag. Op het eerste gezicht lijkt het antwoord eenvoudig; iedereen weet immers wat hij verlangt. De een verlangt naar liefde, de ander naar succes, weer een ander naar gezondheid, rust, erkenning, avontuur of veiligheid. En toch gebeurt er iets merkwaardigs. Mensen bereiken vaak precies datgene waarnaar zij verlangden – en ontdekken vervolgens dat hun verlangen niet verdwenen is. Het einddiploma komt. De begeerde baan komt. Het nieuwe huis komt. De promotie komt. De reis komt. De liefde komt. En toch blijft er iets in de mens dat verder zoekt. Niet uit ondankbaarheid, ook niet uit hebzucht, maar omdat het verlangen zelf groter blijkt dan het voorwerp waarop het gericht was. Continue reading
Religie is nodig, vooral in seculiere tijden.
Er zijn onderwerpen waarover de moderne mens met een zekere verlegenheid spreekt. Religie is daar één van. Men schuift het terzijde met het gemak waarmee men een oude kast op zolder zet: ooit nuttig, thans enigszins uit de tijd. En toch, wie goed luistert naar het geritsel van het dagelijks bestaan, hoort daaronder een hardnekkige vraag, die zich niet laat wegredeneren: waartoe zijn wij hier eigenlijk? Continue reading
‘De Goede Week fikst de bug in de broncode van de mens’
Er zijn weken die je agenda vullen, en er zijn weken die je hart vullen. De Goede Week hoort duidelijk bij die tweede categorie. Het is een week die begint met een intocht en eindigt met een lege grafspelonk. Tussen die twee momenten liggen gebeurtenissen die tegelijk dramatisch en hoopvol zijn. Er wordt gejuicht, gehuild, gegeten, gewacht en uiteindelijk gevierd. Katholieken lopen in deze week stap voor stap mee met Jezus. Niet gehaast, maar zoals je een belangrijk verhaal volgt: bladzijde voor bladzijde. Continue reading
Februari 2026 – Waarom voetbal een katholieke sport is (en zwemmen niet)…
Er bestaat niet zoiets als katholieke wiskunde of zoiets als protestantse Topografie. Toch bestaan er katholieke en protestantse scholen waar het er bij de een anders aan toegaat dan bij de ander. Volgens mij geldt dat ook voor diverse takken van sport: je hebt katholieke sporten en je hebt protestantse sporten. Het gaat er gewoon anders aan toe. Dat lijkt onzin, maar toch weten veel mensen intuïtief wat bedoeld wordt als iemand zegt: “Voetbal is eigenlijk een katholieke sport.” Continue reading
Januari 2026: “God zet zijn plan door”
We staan aan het begin van een nieuw jaar. En laten we eerlijk zijn: we komen niet uit een rustig oud jaar. 2025 was geen jaar dat zich gemakkelijk laat samenvatten in een vrolijke Instagram-post. Het was een jaar van oorlog en oorlogsdreiging. Van schreeuwende meningen en stille angsten. Van polarisatie, waarin mensen elkaar niet meer proberen te begrijpen, maar vooral proberen te verslaan. Van onzekerheid over de toekomst: over vrede, over vrijheid, over waarheid. En misschien merkte je dat niet alleen op het wereldtoneel, maar ook dichterbij. In gesprekken op school. In online discussies. In het gevoel dat je soms moet kiezen: hoor ik hierbij, of hoor ik daar? Continue reading
“Tegen een muur praten is net zo effectief…”
Stel je voor dat je overgrootmoeder onze moderne wereld binnenwandelt, met overal smartphones en slimme computers. Zou zij glimlachen om de ‘vooruitgang’ of bedenkelijk haar hoofd schudden? We roepen wel dat iets een sprong vooruit is, maar hebben we ooit vastgesteld wat of waar het einddoel is? Als je dat niet weet, weet je ook niet of op de goede weg bent. Nieuwe vindingen zoals kunstmatige intelligentie zijn pas waardevol als ze dienstbaar zijn aan een hoger doel of visie. Als we geen kompas hebben dreigt ‘vooruitgang’ een doelloze dwaaltocht te worden. We hebben nogal eens de neiging om elke oude waarheid van ons weg te werpen voor een nieuwe theorie, terwijl we de oude theorie niet eens echt beproefd hebben. Continue reading
“Een speeltuin met een hek…”
We leven in een tijd waarin het bijna vanzelfsprekend klinkt om te zeggen: “Het leven heeft geen hoger doel. Jij moet er zelf iets van maken.” Klinkt stoer, toch? Maar eerlijk gezegd, dat is een beetje alsof je zegt: “Er is geen melodie, maar zing maar lekker mee.” Continue reading
“Iets dat langer meegaat dan de batterij van mijn iPhone…”
Ergens tussen de derde flat white en het vierde TikTok-filmpje van een dansende kat, ontdek je dat je je verveelt. Hoe kan dat? Je hebt wifi, bezorgsushi en sneakers die meer kosten dan een fatbike. Toch fluistert er iets: “Er moet meer zijn dan notificaties.” Er knaagt een vaag gevoel dat er iets groters moet zijn dan algoritmes en abonnementsmodellen. Het is dezelfde onverklaarbare drang die een kat ertoe aanzet om een gesloten deur te bekrassen: je wilt gewoon wéten wat erachter zit.
En dus kom je – met sneakers (merk: Acutis) en klopt aan bij de deur van de katholieke Kerk. Je verwacht misschien een museum of een streng ambtenarenloket. Wat je vindt is een eeuwenoud huis dat nog steeds de geur van stilte, wierook en avontuur verspreidt, alsof Michiel de Ruyter net binnen is geweest om een kaars op te steken, een geur die geen influencer in de verkoop heeft.
De pastoor kijkt verbaasd op. Hij had niet verwacht dat iemand na Netflix en Deliveroo nog trek zou hebben. “Wat kan ik voor je doen, wat zoek je hier?” vraagt hij enigszins bedeesd. “Waarheid,” zeg je “iets dat langer meegaat dan de batterij van mijn iPhone.”
En hier komt de Crux: de enige plek waarvan jongeren denken er geen antwoorden te vinden – een oude, ogenschijnlijk stoffige instelling – blijkt precies dát te zijn: een schatkamer vol wijsheid, schoonheid en verhalen die ouder is dan hun cynisme. Een eeuwenoud gebouw waar de kerkbanken kraken als oude Lp’s met aan de muren schilderijen die ouder zijn dan welke trend ook en toch is er iets onweerstaanbaars: een soort kosmisch “Welkom thuis”. Vraag een willekeurige jongere waarom hij zich soms opgesloten voelt en hij zal niet wijzen naar kerkmuren, maar naar eindeloze verplichtingen, prestatiedruk en FOMO. De Kerk, hoe oud en stoffig ze soms lijkt, is vreemd genoeg de plek waar je hoort: “Welkom, voel je thuis”.
Geen hippe beats, geen trending hashtags, alleen een verhaal over een God die mens werd en zich liet vastspijkeren aan een stuk hout; een verhaal dat zo dwaas is dat het misschien wel waar moet zijn. Je denkt aan je vrienden die geloven dat alles uiteindelijk absurd is, en jij vraagt je af: Is het niet nog absurder om te doen alsof niets betekenis heeft?
Maar, laten we eerlijk zijn, de Kerk moet niet doen alsof het 1958 is – ja, zo oud ben ik al. Jongeren hebben geen zin in preken die klinken als gebruiksaanwijzingen van een broodrooster. Wat ze nodig hebben is wat elke bluesmuzikant je zou kunnen vertellen: het thema is eeuwig, maar elke generatie moet er opnieuw over improviseren. Christus is dezelfde, maar de gitaarsolo’s zijn anders. De Kerk doet er goed aan jongeren uit te nodigen om hun verstand te gebruiken, hun hart te openen en hun verbeelding te laten spreken. Laat met getuigenissen, met verhalen en redelijke argumenten zien dat het christelijk geloof niet alleen plausibel, maar onweerstaanbaar mooi is. Combineer waarheid en schoonheid om zo te laten proeven van de vreugde die uiteindelijk naar God wijst.
Jongelui, de kerk is niet volmaakt omdat zij bestaat uit onvolmaakte mensen, maar juist daar wordt genade tastbaar. Ik moedig jullie aan om niet te wachten op een perfecte gemeenschap, maar om je aan te sluiten en zo mee te bouwen aan de kerk van Christus door te streven naar heiligheid. Streven. Resultaten zijn niet vereist; het streven wel.
+Rob Mutsaerts, oktober 2025
Foto: St. Jankathedraal via KRO-NCRV.
Mgr. Mutsaerts schrijft brief over Pier Giorgio Frassati: ‘bergbeklimmer met rugzak en rozenkrans’
Op zondag 7 september worden Carlo Acutis en Pier Giorgio Frassati heiligverklaard. Mgr. Mutsaerts, bisschopreferent voor jeugd en jongeren, schreef eerder al een brief over Carlo Acutis. Nu schrijft hij aan jongeren ook over Pier Giorgio Frassati die honderd jaar geleden (1925) overleed aan de gevolgen van polio. ‘Zijn heiligheid lag in het overwinnen van zichzelf’, schrijft mgr. Mutsaerts. Continue reading
