Caritascolumn: Topsport als spiegel van onze mateloosheid

Sport heeft veel positieve kanten. Er is de onderlinge gezelligheid, de blijheid om de overwinning en een positieve nationale trots. Sport kan bijdragen tot een gezonde geest in een gezond lichaam. Door sport leren jonge mensen spelenderwijs de waarden van eerlijk spel en teamwork. Sport kan een mens leren om te gaan met winnen maar ook met verliezen. Sport vraagt om ascese en discipline, zaken die onze samenleving niet slechter maken.
Schaduwkanten
Maar topsport toont ook schaduwkanten. Wij zien dat terug bij het Wereldkampioenschap voetbal dat nu al enkele weken onze aandacht vraagt. Juist in onze dagen wordt een ongezond soort nationalisme gevoed. Wij zien een vermenging van sport en politiek. Met name de machthebbers in Washington willen voortdurend de grandeur van hun land tonen. Het grote geld is allerbepalend. De stervoetballers hebben onvoorstelbaar hoge inkomens. Tweeëntwintig miljonairs vermaken het publiek. De beloning van topsporters toont het decadente gezicht van ons dominante economische systeem. Jaren geleden noemde een Britse conservatieve politicus de roddelpers het smerige gezicht van het kapitalisme. In mijn ogen kan dat ook van topsport worden gezegd. Juist nu de FIFA, de wereldvoetbalbond, wordt gekenmerkt door vriendjespolitiek en corruptie.
Al eeuwen verkent en verlegt de sportende mens grenzen. Wetenschap en techniek worden daarbij in stelling gebracht. Drieduizendste van een seconde bepalen bij menige sport het verschil tussen een gouden en zilveren medaille. Topsport vormt in menig opzicht een afspiegeling van onze gehele cultuur. Steeds verder, steeds groter, steeds meer. De mateloosheid als karakteristiek van ons cultuur. Vanuit christelijk perspectief stel ik de vraag of de verheerlijking van de natie, het grote geld en technisch vernuft niet in buurt komt van afgoderij. Wij moeten het effect op onze jeugd niet onderschatten. Als bisschop mag ik regelmatig tieners het sacrament van het vormsel toedienen. Bij de kennismaking vraag ik vaak ook naar de toekomstplannen. Niet zelden komt dan profvoetballer als ideaal in beeld. Natuurlijk door de populariteit van het spel maar toch ook zie ik eurotekens in de ogen van menige jongere.
Gelovige wedloop
De eerste christenen leefden binnen de Romeinse Rijk. Sportfestijnen waren per definitie verbonden met heidense religie. Tegen die achtergrond probeerden christenen zich afzijdig te houden. Toch gebruikt Paulus in zijn brieven beelden uit de sport. Hij schrijft over sportieve deugden als doorzettingsvermogen en volharding. Op het einde van zijn leven schrijft Paulus dat hij de goede strijd gestreden heeft, de wedloop volbracht en het geloof behouden. Christelijke volharding is geen eigen prestatie maar een geschenk van Godswege. Het zou christenen moeten behoeden voor mateloosheid en maken tot nuchtere en vooral dankbare mensen.
Mgr. Gerard de Korte is bisschop-referent voor Kerk en Samenleving en bisschop van ’s-Hertogenbosch
Deze column verscheen eerder in aangepaste vorm in het Nederlands Dagblad
Tags: caritas, caritascolumn









