Nieuws

Deze zomer publiceert rkkerk.nl een aantal artikelen uit de Pius Almanak 2026. In dit eerste deel schrijft Zaklina Melis van Jong Katholiek over de groeiende belangstelling van jongeren voor het geloof. Wat merken parochies hiervan in de praktijk en hoe kan de Kerk nieuwe generaties gelovigen begeleiden?

Jongeren en geloof in Nederland: tekenen van hoop in een seculiere tijd

Żaklina Melis is beleidsmedewerker Jongeren en Catechese (JongKatholiek) bij het Secretariaat Rooms-Katholiek Kerkgenootschap (SRKK) te Baarn. In deze functie is zij onder meer betrokken bij de voorbereiding van de Katholieke Jongerendag (KJD), de Wereldjongerendagen@home (op Ameland) en de internationale Wereldjongerendagen. Zij ziet kleine maar concrete tekenen van belangstelling van jongeren voor de Kerk.

De cijfers liegen er niet om: Nederland blijft een van de snelst seculariserende landen van Europa. Het kerkbezoek daalt, geloofstradities verdwijnen uit de publieke ruimte, en in veel gezinnen wordt het geloof nauwelijks of niet meer doorgegeven. Toch zien we juist in deze context verrassende en veelbelovende ontwikkelingen. Uit recent onderzoek, waaronder de studie God in Nederland en de cijfers van het aantal toetreders tot de Kerk met Pasen, blijkt dat jongeren opnieuw belangstelling tonen voor het geloof. Binnen de Rooms-Katholieke Kerk zijn er concrete tekenen van groei.

Deze groei is niet massaal, maar wel veelzeggend. Jongeren die zich melden bij de Kerk komen vaak uit een seculiere omgeving. Zij zijn opgegroeid zonder geloof, en ervaren dat juist als een gemis. Velen verwoorden dat alsof hun iets essentieels is ontnomen: hoop. Hoop op een betere wereld, hoop op een Schepper die liefde is, hoop dat hun leven zin heeft – zelfs in het lijden.

Jongeren zoeken naar meer

Generaties lang leek het vanzelfsprekend dat jongeren zich afkeerden van het geloof van hun ouders. In de huidige generatie zien we een andere beweging: veel jongeren zijn opgegroeid zonder kerk of catechese, maar juist daarom verlangen ze naar zingeving. In een tijd waarin succes, prestaties en online zichtbaarheid zoveel druk leggen op jonge levens, groeit het besef dat er meer moet zijn dan de meetbare werkelijkheid.

Bij activiteiten van jongerenorganisaties en tijdens katholieke evenementen klinkt vaak dezelfde vraag: “Waar leef ik eigenlijk voor?” Het geloof biedt hier een antwoord dat verder reikt dan het eigen ik of de grillen van de samenleving. Voor veel jongeren is het een ontdekking dat er een gemeenschap bestaat waarin vragen gesteld mogen worden, waarin gezocht mag worden, en waarin het leven wordt verbonden met iets groters dan jezelf.

Nieuwe toetreders

Dat deze zoektocht concreet wordt, blijkt uit de cijfers. Het aantal toetreders in de katholieke Kerk met Pasen laat een stijgende lijn zien ten opzichte van 2023. Onder deze nieuwkomers bevinden zich opvallend veel jongeren. Het gaat vaak om twintigers en dertigers die via een vriend, een activiteit of een pelgrimage in contact zijn gekomen met het katholieke geloof. Hun weg naar de doop of opname in de Kerk verloopt meestal via persoonlijke ontmoeting en geleidelijke kennismaking.

Wat opvalt is dat veel van deze jongeren niet primair komen uit een traditie van kerkverlating, maar uit een traditie van leegte. Ze zijn vaak de eerste in hun familie die (weer) de stap naar de Kerk zetten. De ontdekking van geloof en gemeenschap wordt door hen ervaren als een onverwachte bron van vreugde en bevrijding.

Jongerenactiviteiten in Nederland

In Nederland zijn de afgelopen jaren diverse initiatieven ontstaan die jonge katholieken samenbrengen en uitnodigen. Grote evenementen zoals de Katholieke Jongerendag (KJD), internationale pelgrimages zoals de Wereldjongerendagen of het jaarlijkse jongerenfestival in Medjugorje, maar ook Taizé-bijeenkomsten of regionale jongerenweekenden, trekken veel deelnemers.

Naast deze grote bijeenkomsten zijn er ook talrijke kleine netwerken en organisaties actief: studentenpastoraten, katholieke jongerenbewegingen, gebedsgroepen, Alpha-cursussen en missionaire initiatieven. Vaak worden ze gedragen door jonge vrijwilligers die zelf de kracht van geloof hebben ontdekt en dit willen delen met hun leeftijdsgenoten.

Wat deze groepen gemeen hebben, is de ervaring dat jongeren behoefte hebben aan echte ontmoeting. In een wereld waarin zoveel relaties vluchtig zijn, bieden kerkelijke initiatieven vriendschap en gemeenschap die verdiept wordt door gebed, geloof en dienstbaarheid.

Typische kenmerken van deze jongeren

Kunnen we deze groep typeren? Het beeld dat naar voren komt, is divers maar met enkele duidelijke lijnen:

• Het zijn vaak jongeren die op zoek zijn naar zingeving en waarheid, niet tevreden met oppervlakkige antwoorden.
• Ze zijn vaak sterk gevormd door de digitale cultuur, maar verlangen juist daardoor naar echte ontmoeting en gemeenschap.
• Ze hebben een scherp oog voor maatschappelijke kwesties, zoals klimaat, ongelijkheid en vrede, en zoeken in het geloof een fundament om zich hiervoor in te zetten.
• Hun ontdekking van het geloof gaat gepaard met de ervaring van hoop: de overtuiging dat God hen ziet, dat hun leven betekenisvol is, en dat liefde sterker is dan lijden of dood.

Hoe vangen we hen op?

De Rooms-Katholieke Kerk in Nederland staat voor de uitdaging om deze jongeren niet alleen welkom te heten, maar ook te begeleiden. Hun eerste enthousiasme kan alleen groeien als er een bedding is van catechese, gemeenschap en liturgie. Vaak hebben zij geen enkele geloofskennis van huis uit meegekregen. Zij hebben geduldige begeleiding nodig, en tegelijk ruimte om hun eigen vragen en twijfels in te brengen.

Parochies die investeren in een jongerenwerker, catechesegroepen of laagdrempelige bijeenkomsten zien dat dit vruchten draagt. Ook het verbinden van jongeren met leeftijdsgenoten is cruciaal: wie zich alleen voelt in het geloof, haakt snel af, maar wie broeders en zusters ontmoet, groeit.

Hoop als sleutelwoord

Wat jongeren steeds opnieuw verwoorden, is dat zij in het geloof hoop vinden. Hoop dat er meer is dan het hier en nu, hoop dat hun leven gedragen wordt door een liefdevolle Schepper, hoop dat zelfs lijden betekenis kan krijgen. In een samenleving waarin cynisme en onzekerheid vaak overheersen, is dit besef voor hen bevrijdend.

Zoals een jonge deelnemer na afloop van de Wereldjongerendagen verwoordde: “Ik ben opgegroeid zonder geloof. Ik dacht dat ik alles zelf moest maken van mijn leven. Nu weet ik dat ik niet alleen ben. Ik heb een Vader die mij kent en een Kerk die mij draagt. Dat geeft hoop.”

Conclusie

De secularisatie in Nederland is onmiskenbaar, maar het verhaal is niet eenduidig. Juist in een tijd van leegte en ontkerkelijking ontdekken jongeren opnieuw de rijkdom van het geloof. Ze vinden in de Kerk een bron van gemeenschap, zingeving en vooral hoop. Het zijn kleine maar veelzeggende tekenen van groei die ons eraan herinneren dat de Geest blijft waaien – ook in ons land, ook onder jongeren.

 

Kijk voor bestelinformatie van de Pius Almanak op de website van uitgeverij Jongbloed.

 

Tags: Jongeren, Pius Almanak, Toetreders, Zomerserie, zomerserie 2026