Actie Kerkbalans zet jongeren centraal: ‘Zij zijn de kerk van nu’
‘Hoe kun je deze jongeren, die echt geen idee hebben wat de begroting van de kerk is en wat Actie kerkbalans inhoudt, warm maken voor Actie Kerkbalans?’ Die vraag stelde Corina-Nagel-Herweijer tijdens het landelijke startmoment van Actie Kerkbalans 2026. In het weekend van 10 januari gaat Actie Kerkbalans weer van start en dit jaar is er in het bijzonder aandacht voor jongeren.
Jongeren hadden zich aangemeld, de locatie was geregeld en het programma was samengesteld. Alles was gereed voor de kick-off voor jongeren van Actie Kerkbalans 2026 op de Christelijke Hogeschool Ede (CHE). Is er dan nog iets dat roet in het eten kan gooien? Dat bleek de sneeuw te zijn. Na het bericht dat de CHE dicht bleek te zijn door de weersomstandigheden, heeft het campagneteam van Actie Kerkbalans alles op alles gezet om het landelijke startmoment, in aangepaste vorm, alsnog door te laten gaan. Als alternatief is er een online startmoment gehouden.
Nieuwe doelgroepen
Tijdens dit startmoment werd verteld dat Actie Kerkbalans zich komend jaar wil focussen op nieuwe doelgroepen. In december werd de kerkzoeker gelanceerd. Dit is een pagina op de website van Actie Kerkbalans voor niet-kerkleden. Op deze pagina kunnen niet-kerkleden een kerk in de buurt vinden om een gift te geven. Zo kunnen zij bijdragen aan het werk van de kerk of aan het behoud van het kerkgebouw in hun wijk of dorp. Een andere doelgroep waar Actie Kerkbalans zich op wil richten zijn jongeren. Er wordt op dit moment gewerkt aan een plan om jongeren meer bij Actie Kerkbalans te betrekken. De kick-off voor en met jongeren zou een eerste stap zijn in dit proces. Hiervoor is de input van jongeren onmisbaar. Deze kick-off zal op een later moment alsnog plaatsvinden.
‘Genade is gratis, de kerk niet’
Bij het startmoment waren er twee lezingen, namelijk van mgr. Rob Mutsaerts en Corina Nagel-Herweijer. Nagel-Herweijer (foto) is onderwijskundige en theoloog in de Protestantse Kerk in Nederland en zij vertelde over het belang om jongeren bij Actie Kerkbalans te betrekken. “Genade is gratis, maar de kerk niet”, zo vatte zij de boodschap voor jongeren samen. “Jongeren zijn niet de kerk van de toekomst, zij zijn de kerk van nu. Daarom is het goed om jongeren volwaardig mee te laten doen in alle aspecten van kerk-zijn.” Hierbij benadrukt ze ook twee risico’s voor kerken: “Het eerste risico is dat jongeren in een vergrijzende kerk het gat op de begroting moeten gaan dichten. Jongeren zullen niet voor een megaverschil op de begroting gaan zorgen. Daar zijn jongeren nu eenmaal te weinig vermogend voor. Ook moeten we voorkomen dat we jongeren instrumentaliseren. Dan gaat het ons als kerk niet om de jongeren zelf, maar is het doel om een sluitende begroting te krijgen en zijn betalende jongeren het middel. Dan doen we jongeren echt tekort. Zij hebben waarde, ook als ze niet geven.
Als we jongeren warm willen maken voor Actie Kerkbalans zullen we moeten laten zien waarom de kerk relevant is voor hen. De vraag: hoe kunnen we jongeren warm krijgen voor Actie Kerkbalans? kunnen we daarom wat mij betreft ook niet los zien van grotere vragen in de kerk: wat betekent het voor ons als lokale gemeenschap dat we samen kerk-zijn? Wat is eigenlijk ons doel? En: hoe kunnen we voor onze lokale kerk samen, als jongeren en ouderen, samen verantwoordelijkheid dragen? Daarbij heeft de 58-jarige een andere verantwoordelijkheid dan een 18-jarige. We mogen echt van onze jongeren vragen om bij te dragen, maar het is daarnaast ook belangrijk om realistisch te zijn.”
Kerk-zijn draait om gemeenschap
Mgr. Rob Mutsaerts, hulpbisschop van bisdom ’s-Hertogenbosch en referent voor jongeren en catechese namens de Nederlandse Bisschoppenconferentie, haakt hierop aan: “Kerk-zijn gaat niet in de eerste plaats over geld. Het gaat over gemeenschap, zin, hoop en uiteindelijk over toekomst. Tegelijk moet ik erbij zeggen: het is net als bij mijn voetbalclub waar ik lid van ben. Daar gaat het ook niet in de eerste plaats over geld, maar zonder geld kan ook een amateurclub niet aan het voetballen blijven.”
“Het gaat dus niet om de vraag hoeveel een jongere geeft en wat het op de begroting bijdraagt,” vertelt Nagel-Herweijer. “Het is veel belangrijker dat een jongere door Actie Kerkbalans gaat nadenken over vragen als: van wie is mijn geld eigenlijk en wat wil ik met mijn geld? Dat een jongere of een jongvolwassene een ritme ontwikkelt waarin hij of zij jaarlijks geld weggeeft, is voor deze levensfase veel belangrijker. En het mooie is: als het goed is, gaat het inkomen in de komende 10-15 jaar vanzelf stijgen, maar jongeren zullen niet meedoen als de kerk niets voor hen betekent. We kunnen ons afvragen wat we bij jongeren kunnen halen, maar laten we niet vergeten ook over de vraag na te denken wat ze als kerken kunnen bieden. Wat hebben jongeren van ons als kerkgemeenschappen nodig om tot bloei te komen?”
Eén van de weinige plekken zonder prestatiedruk
Aan de andere kant blijkt dat er ook steeds meer jongeren zelf aankloppen bij een kerk. “Veel jongeren zijn opgegroeid in een seculiere omgeving, maar er is iets gaande in de kerk. Er zijn veel jongeren die bewust kiezen voor het geloof omdat ze ergens diep vanbinnen voelden: hier gaat het over iets dat groter is dan ikzelf. Voor velen is de kerk één van de weinige plekken waar je niet eerst hoeft te presteren voordat je erbij hoort,” vertelt mgr. Mutsaerts.
Ik hoor hierbij
Geven aan de kerk is meer dan alleen financieel bijdragen: “De kerk van vandaag is gebouwd door de offers van gisteren en de kerk van morgen wordt gebouwd door de keuzes van vandaag,” zegt mgr. Mutsaerts (foto). “Het geven begint veel eerder. Geven is ook: je tijd inzetten, je talenten delen, je stem laten horen, anderen uitnodigen en verantwoordelijkheid nemen. Financiële steun is daar wel een onderdeel van. Het gaat niet om het bedrag, maar het gaat om de houding erachter. Een kleine, vaste bijdrage kan zeggen: ik hoor hierbij en ik wil dat deze gemeenschap blijft bestaan en toekomst heeft. Ook voor anderen en ook voor degenen die na mij komen en dat is een ongelooflijk krachtig signaal. Niet om dure gebouwen in stand te houden, maar om plekken te behouden waar mensen God kunnen ontmoeten en God mensen.”
Wilt u weten wat jongeren ervan vinden?
Bekijk de volgende video’s die opgenomen op de Christelijke Hogeschool Ede.
OverActie Kerkbalans
Actie Kerkbalans ondersteunt meer dan 2000 gemeentes en parochies om de grootste financiële inzamelingsactie voor de plaatselijke kerk mogelijk te maken. Op kerkbalans.nl kunnen organisatoren van Actie Kerkbalans allerlei informatie vinden voor een succesvolle lokale Actie Kerkbalans. De jaarlijkse campagne van Actie Kerkbalans loopt dit jaar van 10 tot en met 24 januari 2026. Het is de grootste actie waarmee kerkleden in heel Nederland worden gevraagd om een financiële bijdrage voor hun plaatselijke parochie of gemeente.
