"Ik schilder vrouwen die sterk willen zijn"

Tot de succesvolste hedendaagse Nederlandse kunstenaars behoort onbetwist de schilderes Ans Markus (63).  'Tot Op De Huid' heette het overzichtsboek dat ze in 2003 liet verschijnen bij gelegenheid van haar 25-jarig jubileum als kunstschilderes. Markus geldt als de vrouw "met de maskers" en als de schilderes die vrouwen gehuld in winsels schildert.

Geboren in Halfweg bracht zij een deel van haar jeugd door in Brabant. Op de Franse Markt van Tilburg tekende ze haar eerste portretten voor 25 gulden. Ze wilde modetekenares worden. Haar eerste expositie vond plaats in 1981. Uitgeverij De Arbeiderspers gebruikte haar doeken om boekomslagen te illustreren van de schrijfster Marijke Höweler. Markus is een opvallende verschijning: haar haar steekt vaak naar achteren en ze zal de straat niet opgaan zonder haar opvallende make up van zwart opgemaakte ogen en felrood-gekleurde lippen. Ze geldt officieus ook als de society-schilderes van Nederland en verschijnt veelvuldig in "De Bladen". Inmiddels is haar faam dusdanig dat zij regelmatig geparodieerd wordt in de RTL-tv-comedy "De TV-Kantine". In haar atelier hangt nochtans haar leven aan de muur want Markus toont op haar doeken veel emotie. Haar windsels zijn spannend, verhullen en koesteren.


Ans Markus met interviewer Gerard Klaasen (foto: RKK)

Markus geldt als een vertegenwoordigster van het magisch-realisme. Haar belangrijkste thema is "gebondenheid in vrijheid". Ze koppelt het aan thema's als geschonden vertrouwen, emotionele kwetsbaarheid, het gevoel door anderen bedreigd te worden, de behoefte aan contact, aan genegenheid en warmte. Zelf zegt ze: "Mijn werk is ingetogen. Het nodigt uit om na te denken, niet om te lachen. Ik schilder het drama in de mens". In 1995 opende Ans Markus een eigen atelier en expositieruimte op het Prinseneiland in Amsterdam. Bezoekers aan haar atelier kunnen de plek ook per boot bereiken want Ans Markus geeft ook rondleidingen in haar eigen atelier. Niet lang na de opening van haar Expo-atelier kreeg de schilderes een burnt-out en last van depressies waar ze geheel van herstelde. In 1998 verwoordde ze haar opstelling in het leven zó: "Eigenlijk houd ik niet zo van mensen. Gelukkig overkomt het ook mij steeds weer dat er iemand opduikt die je wel kunt en durft vertrouwen maar de angst blijft. Door maskers te gebruiken voor mijn figuren geef ik ze ook niet helemaal bloot".

In 2007 had Ans Markus een overzichtstentoonstelling van haar werk in het Noordbrabants Museum in 's-Hertogenbosch. Momenteel exposeert ze (tot 25 september) in het Van der Togt-museum in Amstelveen.  Deze tentoonstelling gaat vooral over de betrekkelijkheid en vergankelijkheid van het leven zoals ze zegt maar - iets lichter - be- toont ze in haar geexposeerde werk ook een hommage aan enkele grote couturiers als Chanel, Givenchy en Viktor & Rolf.  In de raadzaal van het Tilburgs gemeentehuis hangt een bijzonder fraai Statieportret van koningin Beatrix waar de vorstin 2½ uur voor geposeerd heeft.

Dit jaar kwam Ans Markus op geheel andere wijze in het nieuws: ze schreef een klein, uiterst verfijnd boekje over de wijze waarop zij haar bejaarde moeder verpleegt - "De Pijn Van Oud". De kaft toont de twee handen van haar moeder, door Markus subtiel en "menselijk" geschilderd.

Haar loopbaan is al jaren in klimmende lijn en vorig jaar werd zij uitgeroepen tot "Kunstenaar van het jaar 2009/2010". Ze zegt: "ik ben niet zo'n vrouw die heupwiegend alles voor elkaar krijgt. Ik heb er hard voor gewerkt. Regel- matig gaat zij te rade bij het Christusbeeld in haar atelier alhoewel zij geen "sterke" gelovige zegt te zijn. Wel weet zij zeker dat er "iets" is na de dood.  De duivel speelde ze enkele jaren geleden in de Kunstrevue van Arjan Ederveen. Haar inspiratie haalt Markus naar eigen zeggen veel uit balletten. "Ik schilder vrouwen die vrij willen zijn".

Presentator Gerard Klaasen spreekt met Ans Markus over de basiswaarden in haar leven en over haar bijzondere oeuvre.